Voor veel mensen klinkt de chemische industrie abstract of vervuilend. Grote fabrieken, rookpluimen en industriegebieden domineren vaak het beeld. Maar volgens Niels Schenk van BiobTX is chemie juist iets wat iedereen dagelijks gebruikt. “Meer dan negentig procent van de producten die je elke dag aanraakt, bevat chemische bouwstenen,” legt hij uit. “Van aspirine tot kleding.”

BiobTX werkt aan een technologie die deze bouwstenen niet langer uit olie haalt, maar uit biomassa en afvalstromen. Het Groningse bedrijf ontwikkelt een duurzame manier om zogenoemde BTX-aromaten – benzeen, tolueen en xyleen – te produceren. “Dat zijn eigenlijk de Lego-blokjes van de chemie,” zegt Schenk. “Daar kun je ontzettend veel producten van maken.”

Van fossiel naar duurzaam
De missie van BiobTX is helder: de chemische industrie minder afhankelijk maken van fossiele grondstoffen. Volgens Schenk is dat essentieel voor een duurzame toekomst.
“Zoals je thuis groene stroom kunt gebruiken omdat die duurzaam wordt opgewekt, kun je straks ook groene producten kopen doordat wij die bouwstenen duurzaam produceren.”

Volgens hem gaat het niet om een nichetoepassing, maar om een technologie met potentieel grote impact. “Wij hebben de potentie om voor materialen te doen wat zonne-energie voor stroom heeft gedaan.”
Die schaal maakt BiobTX volgens hem onderscheidend binnen de energietransitie. Veel duurzame initiatieven blijven relatief klein, terwijl BiobTX juist inzet op verandering van een complete industrie. “Als we deze grondstoffen duurzaam kunnen maken, hebben we uiteindelijk geen olie meer nodig.”

Erkenning vanuit de sector
In 2022 won BiobTX de Entrance Professional Award. Voor Schenk betekende die prijs vooral erkenning vanuit de sector. “De mensen in zo’n commissie zijn geen koekenbakkers,” zegt hij lachend. “Dat zijn mensen die echt verstand hebben van verduurzaming. Dat zij besluiten dat ons werk een prijs verdient, betekent veel.”

De award leverde niet alleen zichtbaarheid op, maar ook concrete ondersteuning. Zo werkte BiobTX samen met communicatiebureau Strawberry Fields aan een nieuwe manier van presenteren. 
“Zij konden ons technische verhaal vertalen naar beelden,” vertelt Schenk. “Dat hebben ze echt fantastisch gedaan. We gebruiken die communicatie-uitingen nog steeds.” Volgens hem helpt zo’n prijs ook richting investeerders en partners. “Wij kijken vaak technisch naar de wereld, terwijl investeerders weer een hele andere blik hebben. Dan helpt het enorm als een onafhankelijke partij zegt: dit is belangrijk.”

Innovatie is meer dan alleen een idee
Volgens Schenk draait innovatie niet alleen om nieuwe ideeën bedenken. De grootste uitdaging zit juist in het toepasbaar maken van bestaande kennis. “De fundamentele kennis om veel problemen op te lossen is er eigenlijk al,” zegt hij. “Innovatie betekent dat je die kennis commercieel en praktisch toepasbaar maakt.”
Daar komt volgens hem veel meer bij kijken dan alleen technologie. Overheden, kennisinstellingen en bedrijven moeten samenwerken om duurzame innovaties daadwerkelijk naar de markt te brengen. “Dat samenspel is cruciaal,” benadrukt hij. “Je hebt die combinatie echt nodig.”

Toch ziet hij dat wet- en regelgeving nog achterloopt op de praktijk. Waar duurzame energieproductie inmiddels op verschillende manieren wordt ondersteund, geldt dat volgens hem nog nauwelijks voor groene chemie. “Voor groene stroom bestaan allerlei stimuleringsregelingen, maar voor groene chemie eigenlijk nog niet. Dat laat zien dat de overheid soms achter de feiten aanloopt.”

Samenwerking als sleutel
Tijdens het gesprek komt één thema steeds terug: samenwerking. Volgens Schenk is juist die samenwerking tussen bedrijven, overheden en kennisinstellingen essentieel voor een succesvolle energietransitie. 
Hij verwijst daarbij naar het zogenoemde triple-helixmodel, waarin die drie partijen intensief samenwerken. Een voorbeeld daarvan ziet hij in Brainport Eindhoven. “Dat zou prachtig zijn als we zoiets ook voor de chemie in Noord-Nederland kunnen opbouwen.”
Dat belang van samenwerking sluit aan bij wat vaker terugkomt binnen het New Energy Forum: innovatie ontstaat zelden alleen. Juist door kennis, praktijkervaring en beleid met elkaar te verbinden, kunnen nieuwe technologieën sneller groeien.

Werk doen dat ertoe doet
Voor studenten en jonge professionals heeft Schenk een duidelijke boodschap: kies voor werk waarmee je impact maakt. “Je kunt daadwerkelijk bijdragen aan een betere wereld,” zegt hij. “Dat geeft uiteindelijk veel meer voldoening dan alleen bezig zijn met geld verdienen.”

Binnen BiobTX merkt hij dat die motivatie sterk leeft onder medewerkers. “Mensen willen ergens aan werken dat maatschappelijk relevant is. Dat zit echt in onze cultuur.” Volgens hem groeit die behoefte ook breder in de samenleving. Jongere generaties kijken steeds vaker naar de betekenis van hun werk en willen bijdragen aan maatschappelijke oplossingen.

“Hier kunnen we echt verschil maken”
Hoewel de uitdagingen groot zijn, blijft Schenk optimistisch over de toekomst van duurzame chemie. Evenementen zoals het New Energy Forum spelen daarin volgens hem een belangrijke rol, omdat ze innovatie zichtbaar maken en mensen samenbrengen. 
“Ik ga meestal wel even kijken,” zegt hij over het evenement. “Het is interessant om te zien waar anderen mee bezig zijn.” Maar uiteindelijk draait het volgens hem om meer dan alleen inspiratie. “We moeten zorgen dat bedrijven, kennisinstellingen en overheden elkaar beter weten te vinden. Daar valt nog veel winst te behalen.”

Met BiobTX werkt hij ondertussen verder aan dezelfde ambitie: een chemische industrie die niet langer draait op olie, maar op duurzame grondstoffen.